Emdr voor trauma- en stressorgerelateerde klachten bij patiënten met een verstandelijke beperking:  Overzicht en casusbespreking

EMDR for trauma and stress-related complaints in patients with intellectual disabilities:  Overview and case discussion

Description

Behalve hulpverleners uit de zorg voor verstandelijk gehandicapten (vg) krijgen ook professionals in bijvoorbeeld de ggz, de forensische zorg, de verslavingszorg en de zorg voor dak- en thuislozen steeds vaker te maken met mensen die een verstandelijke beperking hebben. Het is bekend dat een verstandelijke beperking (vb) samengaat met een verhoogd risico op blootstelling aan potentieel traumatische gebeurtenissen en andere, op het eerste gezicht minder ingrijpende, negatieve ervaringen. We weten inmiddels ook dat een vb tevens een risicofactor is voor het ontwikkelen van traumaen stressorgerelateerde stoornissen. Desondanks blijven posttraumatische- stressklachten bij jeugdigen en volwassenen met een vb relatief vaak onopgemerkt en bijgevolg onbehandeld. In de vg-zorg gebeurt dit omdat emotionele en gedragsproblemen bij mensen met een vb (iq < 70) niet zelden worden toegeschreven aan de beperking zelf (diagnostic overshadowing). In de ggz speelt een andere factor mee. Patiënten met een iq tussen 70 en 85 (aangeduid met zwakbegaafdheid) die voorheen behandeling kregen vanuit de awbz worden nu geïndiceerd voor behandeling binnen de reguliere ggz. Daar is men wat betreft attitude, bejegening en protocollen vaak niet voorbereid op deze patiënten als het gaat om behandeling van dit soort klachten. Het gevolg is dat veel verstandelijk beperkte mensen met posttraumatische-stressklachten onnodig (lang) lijden en langdurig gebruikmaken van kostbare maatschappelijke en (geestelijke-)gezondheidszorgvoorzieningen, omdat hen een adequate behandeling wordt onthouden. Passende en potentieel effectieve behandelingen zijn echter inmiddels wel beschikbaar. In dit artikel beschrijven wij de mogelijkheden van emdr in de behandeling van trauma- en stressorgerelateerde psychopathologie bij mensen met een vb. emdr is een geschikte en effectieve behandelmethode voor deze mensen, op voorwaarde dat werkwijze en instructies worden aangepast aan hun ontwikkelingsniveau. In de eerste paragraaf gaan we in op wat we verstaan onder een vb, op waarom deze mensen een verhoogd risico hebben op trauma- en stressorgerelateerde stoornissen, en op welke mogelijkheden er zijn voor de diagnostiek van ptss bij vb. In de tweede paragraaf geven we uitleg over hoe emdr kan worden toegepast bij deze doelgroep. Vervolgens geven we een samenvatting van het onderzoek naar de effectiviteit van emdr bij zowel mensen met gemiddelde begaafdheid als mensen met een vb. De werkwijze van emdr bij ptss-klachten wordt geïllustreerd aan de hand van de behandeling van een volwassen man met een lichte vb en die van een meisje met een ernstige vb. Ten slotte betogen we dat emdr ook passend is bij de behandeling van stressorgerelateerde klachten die niet voldoen aan de dsm-criteria voor een ptss, zoals angst- en stemmingsproblemen, of gedragsproblemen.

Format

Journal

Language

Dutch

Author(s)

Liesbeth Mevissen
Robert Didden
Ad de Jongh

Original Work Citation

Mevissen, L., Didden, R., & de Jongh, A. (2016), January). [EMDR for trauma and stress-related complaints in patients with intellectual disabilities:  Overview and case discussion]. Tijdschrift voor Directieve Therapie, 36(1), 5-26. [Dutch]

Collection

Citation

“Emdr voor trauma- en stressorgerelateerde klachten bij patiënten met een verstandelijke beperking:  Overzicht en casusbesprekingEMDR for trauma and stress-related complaints in patients with intellectual disabilities:  Overview and case discussion,” Francine Shapiro Library, accessed November 25, 2020, https://emdria.omeka.net/items/show/23764.

Output Formats